تبلیغات
فین کاشان - کاشان رابهتربشناسیم
 
فین کاشان
اهل فینم سرزمین من دیار یکدلیست افتخارمردمانش حضرت سلطان علی ست
عالمان و دانشمندان كاشان)1

ملا محسن فیض كاشانی

دانشمندعالیقدرمحمد بن مرتضی الكاشانی ملقب و مشهور به ملا محسن فیض از اجله فقها و اكابر علمای مذهب تشیع دردوران صفویه است او در كاشان متولد شد و پس از پایان مقدمات علوم و دانش های زمان خویش به شیراز رفت وبه حلقه شاگردان علامه عالیقدر ملا صدرا پیوست.

تبحر ملا محسن فیض در تمامی علوم دینی بویژه تفسیر و حدیث وفقه و كلام وعرفان و فلسفه و ادبیات عرب و عجم به حدی است كه اگر در تمامی دوران سلطنت صفویه بی نظیر نباشد مسلما كم نظیر خواهد بود همچنین آگاهی و احاطه او در اصول و فروع و معقول و منقول به پایه ای رسید كه محسود برخی از بزرگان و صاحب منصبان دانش زمان خویش واقع شد.

خاندان فیض عموما از علما و دانشمندان صاحب نام و ذیشرف كاشان بودند به ویژه جدش شاه محمود، پدرش شاه مرتضی و برادرانش ملا محمد معروف به نور الدین و ملا عبد الغفور و فرزندان آنها محمد هادی بن نورالدین و محمد مومن عبد الغفور و فرزند خود فیض ملا محمد ملقب به علم الهدی همگی دارای مقام عالی و منصب و جاهی بودند كه تالیفات و تصنیفات نفیسی داشته اند.

فیض در طول زندگی خویش شاگردان متعددی داشته كه گروهی از آنان، خود از علما و دانشمندان بزرگ ایران محسوب می شوند و از آن دست میتوان، ملا ابوالحسن شریف فتونی عاملی اصفهانی مولف تفسیر مرآت الانوار و علامه مجلسی (ره) صاحب بحار الانوار و سید نعمت الله جزایری مولف انوار النعمانیه را نام برد كه از او اجازه روایت داشته اند.

علامه فقیه ملا محسن فیض در تمامی علوم دینی و پاره ای از علوم دیگر مهارت و تبحری شگفت انگیز داشته و مخصوصا در علم تفسیر، حدیث، فقه، فلسفه، كلام، عرفان، ادبیات فارسی و عربی دارای احاطه كامل و بصیرت تمام بوده است. استادی او در فروع و اصول و نبوغ فوق العاده و درمعقول و منقول بسی حیرت آور است و در یك كلام وی یكی از محققین گرانمایه و پرارزش است كه در كمال جامعیت و قدرت علمی بوده و در میان دانشمندان و علماء كمتر نظیر او دیده است.

چنانكه صاحب روضات الجنات می نویسد: نظیر او در دانش و فضل پیدا نشده و شهرت وعلم او بیشتر از آنكه بر زبان آید.

علامه فقید فیض در قم سكنی گزیده بود اما وقتی كه شنید سید ماجد بحرانی سالف الترجم وارد شیراز شده به قصد كسب فیض بدان دیار عزیمت كرد و در آن شهر با دختر ملا صدرای معروف ازدواج نموده و لقب ” فیض“ را نیز از او گرفت.

تالیفات گرانبهای او آئینه تمام نمایی از تبحر و فضل و كمال و حسن سلیقه و پایداری و اطلاعات وسیع او د رعلم معقول و منقول می باشد كه آنها را بالغ بر 130 الی 200 جلد دانسته اند.

معروفترین و نفیس ترین تالیفات علامه فیض عبارت است از: كتاب وافی در شرح اخبار و روایات كتب اربعه شیعه كه مشتمل بر 15 جزء است و كتاب تفسیر صافی، تفسیر آصفی، تفسیر مصفی، شافی خلاصه وافی، الحقایق، سفینه النجاه، حق المبین، حق الیقین، عین الیقین، علم الیقین، مفاتیح الشرایع در فقه، معتصم الشیعه درفقه، الاصول الاصلیه، كلمات مخزونه، كلمات مكنونه، كلمات طریفه، محجه البیضاء، الانصاف خلاصه الاذكار، دیوان اشعار، تقدیم المحسنین و سایر تالیفات وی در كتابهای رجال چون روضات الجنات، قصص العلماء، فوائد الرضویه، ریحانه الادب و دیگر جاها ثبت و ضبط می باشد.

در كتب تراجم رجال كه بعضی از آنها نام برده شد كمتر از سال ولادت فیض یاد شده است. ولی بعضی كتب تاریخ ولادت فیض را در حدودسالهای 1006 الی 1008 ه.ق دانسته اند و تاریخ وفات وی را نیز بین سالهای 1090 تا 1091 ه. ق اعلام نموده اند. هر چند سال تولد و وفات او دقیقا مشخص نیست ولی می توان گفت طول مدت عمراو در محدود 84 تا 85 سال بوده است.

مدفن فیض د رمقبره كوچكی معروف به كرامات یا كرامت در جوار میدان قاضی اسدالله كاشان واقع و زیارتگاه عام و خاص است.

تاریخ اجتماعی كاشان می نویسد: محمدبن شاه مرتضی به شاه محمود كاشانی ( وفات 1091 ه.ق) یا برجسته ترین مظهر دانش و ادب ایران در سده یازدهم هجری و همچنین خاندان بزرگ علم او از پدر و جد و برادران و خالوها وعموها و اولاد واحفاد وی تا نسل های متوالی اغلب اهل علم و دانش و بلكه یكی از بزرگترین خاندانهای علمی چهار قرن اخیر ایران بوده اند.

این نابغه دانش و ادب با وجود آنكه در عصر خود یكتا و مسلم بوده بواسطه روش خاص علمی او كه طریقه اخباری را با عرفان جمع كرده و از مكتب غزالی پیروی می نموده و نیز فتوی ها و عقاید اجتهادی وی مانند آنكه غنا را در صوت و آواز جایز و بی مانع می دانسته ویا قائل به وحدت وجود بوده است در زمان حیات مورد رشك و طعن شدید بعضی از معاصرینش قرار گرفته كه او هم بدینگونه اشعار آنها را پاسخ و خود را تسلی خاطر می دهد:


ای دل بیا كه تا به خدا التجا كنیم       وین درد خویش را ز در او دوا كنیم

چون دوست دوست داشت كه ما خون دل خوریم     از دشمن حسود شكایت چرا كنیم


از دیگر اشعار اوست:


بیا تا مونس هم یار هم غمخوار هم باشیم     انیس جان غم فرسوده بیمار هم باشیم

شب آمد شمع هم گردیم و بهر یكدیگر سوزیم     شود چون روز دست و پای هم دركار هم باشیم

دوای هم شفای هم برای هم فدای هم دل هم     جان هم جانان هم دلدار هم باشیم


نگارنده این سطور بسیار بجا می داند قسمتی از قصیده زیبای استاد فقید منشی را كه در منزلت و عظمت عالم بزرگ فیض كاشانی سروده شده بیان شود:


باشد خجسته طالع شهر و دیار فیض    ز آن روز كه سالهاست بود در جوار فیض

اقبال بین كه شاهد بخت از میان خلق     بنشسته است تا ابد اندر كنار فیض

نازد اگر كه بر همه شهرها رواست     كاشان كه هست فخرش از افتخار فیض

منابع:

1- تاریخ اجتماعی كاشان- حسن نراقی صفحات 163 و 164

2- مشاهیر كاشان- حسین فرخ یار صفحات 104 تا 108

3- تذكره های ریاض العارفین، روز روشن، نصر آبادی و...

4- نبیذ كهن در ساغر سخن انجمن ادبی صبا- صفحه 21


 

علامه فیض

محمد جعفر فرزند آخوند میرزا محمد ابراهیم بن صدر الدین محمد فیضی به سال 1267 شمسی در بالاترین خاندان علمی كاشان دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی را در محضر والدش میرزا محمد ابراهیم كه از مجتهدان معروف بود آموخت و از محضر آیت الله علوی و اساتید دیگر كاشان استفاده نمود. سپس به اصفهان رهسپار گردید و چندی در مجلس درس آخوند آقا نجفی اصفهانی حاضر شد و مورد توجه شایان قرار گرفت.

او ادیبی ذواللسانین و شاعری شیرین سخن و خطیبی ارزنده بود كه منشاتش در غایت فصاحت موجود است. علامه فیض سیاست را از روحانیت جدا نمی دانست و از این نظر خانه وی نه تنها مرجع روحانیون بود بلكه تكیه گاهی برای یاران سیاسی وقت بشمار می رفت. در خانه او به روی همه مردم در تمام اوقات باز بود و د رعین عدم تمكن مالی سفره ای گسترده داشت و بی پناهان را پناه بود.

علامه فیض پس از 70 سال زندگی پربركت در آذرماه سال 1337 شمسی دار فانی را وداع گفت. جنازه وی با انبوهی از تشیع كنندگان در جوار مزار كثیر الانوار جدش ملا محسن فیض به خاك سپرده شد.

از تالیفات او كتاب رجال كاشان ( كه چاپ نشده)، كتاب شرح حال فیض (خطی)، دیوان اشعار ( كه تخمینا 5000 هزار بیت است) و نمونه هایی از نثر وی را می توان نام برد.


 

ملا ابوالحسن كاشانی

ملا ابوالحسن از دانشمندان بزرگ و نامی دوران صفوی و معاصر با سلطنت شاه طهماسب بود. وی در فقه و اصول و معقول و منقول تبحر فراوان داشت و از اساتید بزرگ علم و ادب بشمار می رفت. ده ها اثر ارزنده نشانگر شخصیت این مرد بزرگ است.
از جمله تالیفات اوست: كتاب اثبات الواجب و صفاته، اركان الایمان الحسنی در حكمت طبیعی، روض الجنان یا روضه الجنان در كلام و حكمت، شرح فرائض خواجه نصیر الدین طوسی و الشوارق در كلام، مقدار الدیات و احكامها، المنطق و چندین اثر دیگر.
ملا ابوالحسن به سال 966 ه.ق وفات یافت.


 

قاضی اسد كاشانی

یكی از علمای بزرگ قرن یازدهم هجری كه در زمره عرفا نیز می باشد مرحوم قاضی اسد الله كاشانی است كه در معرفت و عرفان شهرت فراوانی پیدا نمود.

از جمله اشعار عرفانی او:

ای همه تو، غیر تو در دهر كو    غیر تو در كوچه و در شهر كو

وی در گفتار خویش از شبلی، جنید، حلاج، بایزید بسطامی، شمس تبریزی و مولوی به نیكی یاد می كند و لیكن افضل الدین محمد مرقی (بابا افضل) را در مرتبه ای بالاتر و با بیانی بلیغ تر ستایش می كند.

گویند چند روز قبل از مرگ خویش به محل دفن خود شتافت وبا شور و سرور ابیاتی چند را بر زبان راند.

قاضی اسدا مرگ فراموش مكن    بابوالهوسان دست در آغوش مكن

برخیز و به پای خود به قبرستان رو     این بار جنازه را به هر دوش مكن

قاضی به سال 1047 ه.ق در گذشت مزار این عالم پاك باز جنب دروازه فین ( فلكه قاضی اسد الله) دركمال روح و صفا همواره مطاف ارباب نیاز و مسكن رندان پاك باز است.

از قاضی اسد دیوان غزلیاتی كه بالغ بر سه هزار بیت است در دست می باشد. شعر او چون از عشق عرفانی الهام یافته خالی از جذبه روحانی نیست. وی درباره اصل و نسب خود گوید:

حاتم طبیعتم كه بحاتم همی رسم     یعنی ز نسب حاتم و از نسل اشترم

منت خدای را كه سپهدار شیعیان     بوده است اشتر و من از اولاد اشترم

از جمله افكار مخصوص قاضی اسد، درتصوف است و اینكه از راه اعتدال مزاج ( تسلط برنفس) می توان سعادت حقیقی را درك نمود و در این باره گوید:

شدم به عالم ارواح در شب معراج     كه زخم دل كنم از فیض روح قدس علاج

خبر به جمع ملایك رسید از آمدنم      شدند جمع بگردم چو مردم محتاج

كه ای ندیم خدا بهر ما دعائی كن     ز بحر سینه به صحرا نثار كن امواج

من ا زهجوم ملائك ز خواب برجستم    گرفته بود در این چرخ از حیات خراج

بتوبه روی بدرگاه لم یزل كردم    كه من نه شبلیم و نه جنید و نه بایزید و نه نساج

بغیر آنكه كمین بنده خداوندم     ولیك چون اسدم هست اعتدال مزاج

در تذكره ریاض العارفین مطالبی نقل شده است كه بزرگی و اخلاص قاضی اسد را می رساند.

ابیاتی دیگر از اشعار اوست:

ای آنكه توئی محرم راز همه كس     شرمنده ناز تو نیاز همه كس

چون دشمن و دوست مظهر ذات تواند     از بهر تو می كشیم ناز همه كس
 


 

آیت الله ابوالقاسم كاشانی

حضرت آیت الله سید ابوالقاسم كاشانی از بنیان گذاران نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران و از مبارزین بزرگ علیه استعمار بود كه شعر ملی شدن صنعت نفت را عنوان نمود . در اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت حضرت آیت الله كاشانی به وسایل مختلف دولت را تقویت می كردند و با نفوذ ومحبوبیتی كه در كشورهای اسلامی داشتند ملل مسلمان جهان را به پشتیبانی از مبارزات ملی ایران دعوت می نمودند.

اعلامیه های پرشور او كه برطرفداری از نهضت ملی شدن نفت بود از جمله مشهور وی (برادران عزیز) شروع و به امضاء سید ابوالقاسم كاشانی ختم می شد و آن روزها یك برگ اعلامیه آیت الله كاشانی كافی بود كه بازار تهران و همه ایران را تعطیل كند چنانكه در ماجرای خلع ید از شركت سابق نفت مكرر با یك اعلامیه وی، ایران تعطیل عمومی می شد.

در جریان انقلاب عراق آیت الله كاشانی به اتفاق پدر خود و سایر مجتهدین شیعه در آن كشور اسلحه بدست گرفت و بر ضد استعمار انگلیس جنگید.

علامه تهرانی می نویسد: سید ابوالقاسم بن سید مصطفی كاشانی عالم جلیل و مجاهد كبیر و مصلح مشهور و سیاستمدار با تجربه در نجف اشرف، از شاگردان پدرش علامه بزرگوار مجاهد و استاد ما ملا محمد كاظم خراسانی و میرزا حسین خلیل بود و از تقریرات درس دو استاد نامبرده كتابهای بسیاری در ابواب مختلف فقه و اصول نوشت.

از همان آغاز جوانی به عمق فكر و دقت نظر و شرافت نفس و علو همت مشهور بود من از همان آغاز جوانی با وی معاشرت داشتم و در علم و فضل و تقوی و پاكی طینت و عفت نفس و خوی نیكو وطبع بلند كمبودی ندیدم. او یكی از قدیمترین دوستان من بهنگام شركت در حوزه درس استاد آیت الله خراسانی بود.

سرانجام مجاهد كبیر آیت الله كاشانی به سال 1381 ه.ق در سن 88 سالگی به جهان باقی شتافت و در جوار حضرت عبدالعظیم (ع) به خاك سپرده شد.


 

ملا هاشم كاشانی

« خویشتن را در نجوم غیاث الدین جمشید ثانی می دانست و این دعوی حقا كه بی محل نبود. در حیات مرحومین ملا حسین منجم زنوزی و ملا حسن منجم محلاتی عمل استخراج و طبع تقاویم به معیت این سه استاد عظیم بود».


 

سید مصطفی كاشانی

سید مصطفی كاشانی پدر آیت الله سید ابوالقاسم كاشانی مبارز معروف قرن اخیر است وی پسر حاج سید حسین كاشانی یكی از اكابر علما بود و در اوائل سده چهاردهم می زیست.

تحصیلات ابتدائی خود را با فراگرفتن مقدمات لازم و علوم متداول به پایان رسانید و فقه و اصول و معقول و منقول و اخلاق و كلام را در حوزه درس پدر دانشمند خود تكمیل نمود و پس از فوت او به اصفهان رفت و چون حوزه علمی فراخور حال خود پیدا نكرد به نجف عزیمت نمود.

در نجف به یكی از مراجع مهم علمی و حوزه درس مراجعه نمود و استفاده شایانی برد علاوه بر مقام علمی و دینی این مرد، شعرنیكو می سرود و خط شكسته نستعلیق را خوب می نگاشت، تالیفات بسیاری داشته كه متاسفانه اغلب آنها از بین رفته است.

حاج سید مصطفی كاشانی در شب نوزدهم رمضان سال 1337 ه.ق در كاظمین چشم ازجهان فروبست و در جوار مرقد امام موسی كاظم (ع) مدفون گردید.


 

ملا فتح الله كاشانی

ملا فتح الله بن ملا شكر الله از علما و فقها بزرگ و متبحر اواخر سده دهم هجری بود. درعلوم دینی خصوصا در تفسیر مهارت و چیرگی خاصی داشته و تالیفات مهم او بهترین وسیله اثبات این مدعا است كتابهای «تنبیه الغافلین» و «تذكره العارفین» كه شرح فارسی نهج البلاغه می باشد «خلاصه المنهج» كه خلاصه «منهج الصادقین فی الزام المخالفین» كه تفسیر بزرگی به فارسی است همگی از آثار ارزنده این عالم جلیل القدر است ملا فتح الله كاشانی در سال 988 هجری وفات یافت.

تاریخ كاشان می نویسد: یكی دیگر از علما و فضلا و مقدسین سلف مرحوم ملا فتح الله بوده كه از جمله اثر علمی او تفسیر فارسی قرآن مجید مرسوم به «منهج الصادقین» است. گویند در حین نوشتن آن كتاب به مرض سكته مسكوت شد و اطبا به فوت او متفق شدند بعد از غسل و كفن برای آن كه جنازه راجهت دفن به نجف اشرف بردند آن را در دخمه گذارده و درش چنانكه معهود است با آجر و گچ محكم كردند. شامگاه به هوش آمد از واقعه مستحضر شد دست به اطراف كشید تا بدر گاه دخمه رسید . دانست كه با دست و ناخن در این در و دیوار متین رخنه و ثلمه نشاید و از این مهلكه رهائی نتوان، دردل گذرانید كه هر گاه از این ورطه رهائی یابد پای در دامن عزلت پیچد و تا كتاب تفسیر را به پایان نرساند به هیچ كار اقدام نكند مقارن این حال مرد بنا را به خاطر رسید كه تیشه خود را درون دخمه نهاده بی توان بدوید درگاه دخمه را بگشود. ملا فتح الله به خانه آمده باب مراوده مسدود كرد و هیچ نیاسود تا از عهده عهد بدر آمد و بعد از چندی داعی حق را لبیك گفت مقبره او در حوالی دروازه لتحر زیارتگاه ارباب نیاز است.


 

انوشیروان بن خالد بن محمد كاشانی

انوشیروان از دانشمندان بزرگ دوره خود به شمار می رفت و چندین بار هم به وزارت پادشاهان ایرانی و عباسی رسید. برخی از نویسندگان او را بعنوان «الوزیر الامام العلامه» نام برده اند.

این وزیر دانشمند كه مولف مقامات جدیدی كتاب خود را بنام او تالیف نموده از مرم قریه فین كاشان است. انوشیروان بن خالد آثار و ابنیه مهمی از قبیل مدرسه و كتابخانه و دارالشفاء و كاروانسرا و غیره احداث نموده از آن جمله مدرسه شرفیه كاشان است كه با كتابخانه و موقوفات آن تا اواخر سده هفتم هجری همچنان برپا بوده است.

انوشیروان زبان فارسی و عربی را بخوبی می دانست او كتاب «تاریخ آل سلجوق» را به زبان فارسی نوشت و «محمد بن محمد بن حامد نویسنده اصفهانی» همین كتاب را به زبان عربی ترجمه كرده است.

از سال تولد انوشیروان خبری در دست نیست ولی «ابن الطقطقی» در كتاب «آداب السلطانیه» آورده است كه انوشیروان در سال 532 ه.ق درگذشت.


 

غیاث الدین جمشید كاشانی

غیاث الدین جمشید بزرگترین ریاضی دان ایران و از نوابغ و نوادر علم ریاضی در جهان می باشد. او نخستین دانشمندیست كه كسر اعشار را پیدا كرده و همچنین نسبت مابین محیط دایره و قطر آن را كه عدد (پی) نامیده می شود او یافته است. قواعد آنها را با برخی از اختراعات علمی و كارهای خود در كتاب مفتاح الحساب و رساله محیطیه خویش شرح داده است.

غیاث الدین جمشید یك نوع عمل ضرب هم اختراع كرد و در كتابش به نام خود ثبت نمود. البته باید بدانیم كه این طرز عمل ضرب كنونی كه در دبستانها آموخته می شود مدت زیادی نیست كه پیدا شده و قبل از آن هیچ راهی برای اینكار نبود. نام كامل این استاد بزرگ (جمشید بن مسعود بن محمود طبیب كاشانی) ملقب به غیاث الدین است.

طراحی رصد خانه معروف مراغه از كارهای معروف غیاث الدین است كه صدها سال قبل با وسائل ابتدائی آن روزگار محاسبه كرده بیش از چند دقیقه با آنچه امروز، محاسبه می كنند تفاوت ندارد.

بالاخره جمشید بن مسعود كاشانی (وفات 1436 میلادی) نخستین رئیس رصد خانه الغ بیك در سمرقند ذیلی بر زیج ایلخانی نوشت به نام زیج الخاقانی. از تالیفات او: مفتاح الحساب، نزهه الحدائق، رساله در شرح آلات رصد، رساله محیطیه، سلم السماء و غیره می باشد.


 

آیت الله ملا عبدالرسول مدنی كاشانی

حضرت آیت الله ملا عبدالرسول كاشانی (ره) فرزند ملا محمد یكی از بزرگترین مفاخر علمی و روحانی كاشان است كه در 27 رجب سال 1280 ه.ق در این شهر بدنیا آمد.

وی از همان اوان كودكی به تحصیل علم پرداخت و از محضر اساتیدی بزرگ همچون: میرزا فخرالدین نراقی، آیت الله ملا حبیب الله شریف كاشانی و آیت الله سید كاظم یزدی كسب فیض نمود و به مدارج عالیه علمی رسید. مدتی امر قضاوت و حكومت شرعیه وقت را در كاشان بعهده داشت و اكثر محاكمات و مرافعات حتی از شهرهای اطراف چون قم و تهران به محضر آن بزرگوار ارجاع می شد و ایشان در كمال بی طرفی به حل و فصل آن مبادرت می نمود.

آیت الله ملا عبدالرسول در طول زندگی پربركت خویش نه تنها چیزی از مال دنیا نیاندوخت بلكه مقداری قرض نیز باقی گذارد كه بعد از وفاتش با فروختن مقداری از كتابهای شخصی ایشان قرض ها ادا گردید. وی تا پایان عمر در خانه ای گلی و بسیار ساده و بی پیرایه زیست.

در مقام علمی او همین را بس، كه هر یك از علماء به هنگام بحث با ایشان مغلوب می شدند و بیشتر مباحثات علمی را كه علمای كاشان قادر به حل و فصل آن نبودند به ایشان ارجاع می كردند.

در امر به معروف و نهی از منكر مهارتی تام داشت. چنانكه نرخ اجناس بازار را تعیین می نمود هیچ كس جرات تخلف و گرانفروشی را نداشت. همچنین از تبلیغات اهل ضلال (مانند بهائی ها) جلوگیری می كرد و به بحث با آنها پرداخته و آنان را مغلوب می نمود.

علامه تهرانی در اعلام الشیعه می نویسد: ملا عبدالرسول كاشانی دانشمندی بزرگ و مولفی فاضل و مردی وارسته و پرهیزكار بوده است. او در كاشان نزد پدرزنش ملا حبیب الله شریف كاشانی و میرزا فخر الدین نراقی تحصیل كرد و … دراین كتاب نام دوازده اثر ملا عبدالرسول آمده است.

آیت الله ملا عبدالرسول مدنی از خود تالیفات گرانبهائی به جای گذارده كه بعضی از آنها به چاپ رسیده است. از جمله آثار قلمی ایشان:

حواشی بر كتب فقه و اصول، كلمات بزرگان یا مجمع النصایح، علائم الحقیقه، انصافیه راجع به مشروطیت، تفكیك عالم حقیقت از طبیعت، رساله حجابیه، تاریخ اشرار كاشان، آب حیات (شرح دعای سمات)، كلمات انجمن، تاریخ وهابیه، رد بر كتاب پس از مرگ، شرح صحیفه سجادیه در 5 جلد، فوائد المتكلمین( چندین جلد)، شرح دعای صباح، اخلاق مدنی و … می باشد.

حضرت آیت الله ملا عبدالرسول مدنی كاشانی سرانجام در غروب روز چهارشنبه هشتم ماه صفر سال 1366 ه.ق به سرای باقی شتافت و در عالم روحانیان جای گرفت. جنازه آن عالم جلیل القدر با مشایعت جمعیت كثیری( كه تا آن زمان كم نظیر بود) در جوار بقعه پنجه شاه كاشان به خاك سپرده شد.


 

ملا شاه مرتضی

ملا شاه مرتضی پدر عالم بزرگ ملا محسن فیض كاشانی و از دانشمندان و فضلاء مشهور زمان بود و كتابخانه ای عالی و كم نظیر در اختیار خویش داشت.
برادر ملا شاه مرتضی كه نور الدین كاشانی نام داشت از دانشمندان معروف بود و كتاب (مصفاه الاشباح فلی الاخلاق و عجائب الافاق) را تالیف كرده است. پسر عموی ملا محسن فیض یعنی پسر نورالدین كاشا نی بنام ملا محمد هادی مولف كتاب مفاتیح نیز از مشاهیر عصر بود . همچنین برادر ملا محسن، ملا عبدالغفور بن شاه مرتضی و پسر عبدالغفور ملا محمد مومن هر دو از علمای نامی زمان خویش بودند.


 

ملا محمد مهدی بن ابی ذر نراقی

ملا محمد مهدی بن ابی ذر نراقی معروف به محقق نراقی كه برخی از افاضل او را خاتم الحكماء و المجتهدین خوانده اند، سرسلسله دودمان نراقی كاشان و از علمای معروف قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم هجری است.

وی جامع جمیع علوم عقلی و نقلی در روزگار خود بود و تالیفاتی در رشته های گوناگون علوم از فقه و اصول و فلسفه و حكمت و ریاضی و اخلاق و غیره دارد. عمده تحصیلات او در اصفهان بود و در خدمت علمای آن شهر كسب دانش كرد. ریاضی را از ملا اسماعیل خواجویی و علوم دیگر را از حاج شیخ محمد و مولانا مهدی هرندی و میرزا نصیر و شیخ یوسف و آقا محمد باقر بهبهانی آموخت.

از تصنیفات و تالیفات او:

كتاب لوامع، انیس الحجاج در مناسك حج، المعتمد در فقه، انیس المجتهدین، التجرید در اصول، مشكلات العلوم در موضوعات مختلف، جامع الافكار در حكمت، جامع السعادات در اخلاق، كتاب شرح علی الشفاء، كتاب اللمعه، كتاب اللمعات العرشیه در حكمت الهی، المستقصی در علم هیئت، المحصل الهیئه در هیئت، توضیح الاشكال، كلمات وجیزه، قره العیون در ماهیت وجود، رساله فی الاجماع، رساله صلوه الجمعه، دیوان اشعار و چندین اثر دیگر را می توان نام برد.

مرحوم ملا مهدی نراقی كه از نوادر روزگار خود به شمار می رفت در حدود 60 سالگی به سال 1209 ه.ق در كاشان وفات یافت جنازه مطهرش را به نجف اشرف حمل و در آنجا به خاك سپردند.

پسران وی: ملامحمد باقر، میرزا ابوالقاسم، حاج ملا احمد فاضل، ابوالحسن، ملا مهدی (آقا بزرگ) كه از اینان حاج ملا احمد و ملا مهدی از دیگران برتر بوده اند. سید رضی ناطق، تاریخ ارتحال ایشان را بدین گونه سروده است:

با دلی زار از پی تاریخ ناطق زد رقم    مقتدای اهل عالم درجنان منزل گزید(1209)

از اشعار اوست:

ساقی بیار باده كه افسرده جان ما     در ده قدح كه زان بفروزد روان ما

مطرب به ناله نی و چنگت خموش ساز     این ناله های زار دل ناتوان ما

ما را نبود جز دلی از قسمت ازل     آن هم گرفت دلبر نامهربان ما

از ما روان و صبر روان گشت آن زمان     كز نزد ما روان شده سروران ما

ما را ز خشم زاهد خودبین چه باك اگر    باقی بود توجه پیر مغان ما

دارم گمان كه عاقبت ما نكو شود    یارب روا مدار خطا بر گمان ما

غافل مشو نراقی و فرصت مده ز دست    تا بنگری رسیده به آخر زمان ما


 

مولانا احمد فاضل نراقی

حاج ملا احمد فاضل فرزند خاتم الحكماء و المجتهدین مولانا محمد مهدی بن ابی ذر نراقی یكی از بزرگترین علمای خاندان نراقی كاشان، دراین شهر بدنیا آمد. وی تحصیلات خود را نخست نزد پدر بزرگوارش آغاز كرد و بسیاری از دانسته های خود را از او آموخت و سپس مدتی در خدمت عالم معروف آن عصر سید مهدی بحرالعلوم اقتباس فواید كرد و بهره ها یافت.

فاضل از بزرگانی چون پدر خویش، بحرالعلوم، سید علی بن سید محمد طباطبائی صاحب ریاض، میرزا مهدی موسوی شهرستانی و شیخ مرتضی انصاری و بسیاری از اعاظم علمای كاشان مانند میرزا ابوتراب نطنزی نوه او، حاج ملا محمد نراقی فرزندش، و برادرانش ملا مهدی (آقا بزرگ) و میرزا ابوالقاسم كسب دانش كردند.

ملا احمد گذشته از مراتب علمی، از نفوذ وقدرت سیاسی نیز برخوردار بود. فتحعلی شاه قاجار مدرسه سلطانی را برای وی بنیان نهاد و تولیت و تدریس مدرسه را به او مفوض كرد.

ملا احمد جامع معقول ومنقول بود وعلاوه بر فقه و اصول تالیفات بسیاری در رشته های مختلف علوم دارد. اهم آثار او از این قرار است:

مستند الشیعه در احكام شرعی، كتاب شرح تجرید الاصول 7 مجلد، عواید الایام، مفتاح الاصول، تذكره الاحباب، خلاصه المسایل، شرح محصل الهیئه، الرسایل والمسایل، وسیله النجات، مناسك الحج، جامع الموعظ، هدایه الشیعه در فقه، اساس الاحكام فی الاصول، كتاب الخزاین فی المتفرقات، عین الاصول، معراج السعاده، سیف الامه و برهان المله در رد بر ادیان باطل، مثنوی طاقدیس.

ملا احمد نراقی در سال 1245 ه.ق در كاشان وفات یافت وجنازه وی به نجف اشرف حمل و در آنجا مدفون گردید. او هشت پسر به نامهای: حاج ملا محمد، میرزا محمد نصیر، ملا محمد تقی، میرزا ابراهیم، حاج ملا محمد جواد، ملا هاشم، ملا محمد علی، میرزا نصرالله كه از همه مهمتر حاج ملا محمد و حاج ملا محمد جواد بوده اند.

نراقی ذوق شعر و ادب نیز داشته و اشعار بسیار سروده است. وی در شعر «صفائی» تخلص می كرد.

قسمتی از قصیده طولانی او در وصف سرزمین كربلا:

ای زمین كربلا دل شاد زی
     تا قیامت زان سبب آباد زی

البشاره ای زمین كربلا      كایدت مهمان سلطان الوری

آسمان شو عرش شو بر خود ببال     گردن دولت بكش بربند یال

قبه عزت به گردون كن بلند      هم بر آن پیرایه مهر و ماه بند

بارگاه پادشاهی ساز كن     طرح ایوان و رواق آغاز كن

تخت شاهی اندر آن ایوان بزن      برفراز تخت مسند در فكن

كاینك از راه می رسد شاهی بزرگ    در ركاب او امیران سترگ

آهوانت را بگو ای كربلا     نافه اندازند اندر راهها



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی

تعبیر خواب آنلاین